Een glas wijn bij het eten, een pintje met vrienden, een cava om iets te vieren: alcohol is diep verweven met onze cultuur. Lang werd zelfs gezegd dat een glaasje rode wijn goed is voor je hart. Vandaag is de boodschap van de Wereldgezondheidsorganisatie helder: er bestaat geen veilige hoeveelheid alcohol.
Wat doet alcohol met je lichaam?
Alcohol is een giftige stof die in heel je lichaam terechtkomt. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie speelt alcohol een oorzakelijke rol bij meer dan tweehonderd ziekten, verwondingen en andere gezondheidsproblemen. Het gaat om leverziekten, hart- en vaatziekten, verschillende vormen van kanker, psychische problemen, maar ook om ongevallen en geweld.
Geen veilige hoeveelheid
In 2023 publiceerde WHO Europa een opvallende verklaring: geen enkele hoeveelheid alcohol is veilig voor onze gezondheid. Het risico begint volgens de WHO bij de eerste druppel. Er is geen drempel gevonden waaronder het kankerverwekkende effect van alcohol verdwijnt. In haar factsheet schrijft de WHO dat geen enkele vorm van alcoholgebruik risicovrij is, al komt de meeste schade wel van zwaar drinken.
Het risico voor de gezondheid van de drinker begint bij de eerste druppel van elke alcoholische drank.
Alcohol en kanker
Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek van de WHO deelt alcohol in bij groep 1, de hoogste risicocategorie, samen met tabak en asbest. Volgens WHO Europa veroorzaakt alcohol minstens zeven soorten kanker, waaronder darmkanker en borstkanker bij vrouwen. Veel mensen weten dat niet. In de Europese regio, waar het alcoholgebruik het hoogst is ter wereld, lopen volgens de WHO meer dan 200 miljoen mensen risico op door alcohol veroorzaakte kanker.
En dat glaasje rode wijn voor je hart?
Het idee dat matig drinken het hart beschermt, is volgens WHO Europa omstreden. Er zijn geen studies die aantonen dat mogelijke voordelen voor hart en bloedvaten of diabetes opwegen tegen het kankerrisico voor een individu. Bovendien vergeleken oudere studies matige drinkers vaak met een groep ‘niet-drinkers’ waarin ook ex-drinkers zaten die gestopt waren omdat ze ziek waren. Dat vertekent het beeld.
Jongeren en alcohol
De hersenen ontwikkelen zich tot het midden van de twintig, en alcohol kan die ontwikkeling verstoren. De WHO meldt bovendien dat jongvolwassenen van 20 tot 39 jaar onevenredig zwaar getroffen worden door alcoholgerelateerde sterfte, onder meer door ongevallen en geweld. Hoe later je begint, hoe beter.
Zwangerschap: geen alcohol
Tijdens de zwangerschap en bij een kinderwens is het advies eenduidig: drink geen alcohol. Alcohol bereikt de baby via de placenta en kan blijvende schade veroorzaken aan de ontwikkeling van de hersenen en organen. Ook bij borstvoeding is het verstandig om geen alcohol te drinken.
Minder drinken: zo pak je het aan
Je hoeft niet meteen volledig te stoppen om gezondheidswinst te boeken. Elke stap minder is een stap in de goede richting.
Score: 0 van 6
Weet hoeveel je drinkt
Hou een week lang bij hoeveel glazen je drinkt. Het resultaat verrast veel mensen.
Bepaal vaste alcoholvrije dagen
Bijvoorbeeld van maandag tot donderdag.
Zoek lekkere alternatieven
Alcoholvrij bier en wijn zijn de laatste jaren sterk verbeterd. Ook een mocktail met bruiswater, limoen en munt is feestelijk.
Zeg gerust nee
Je hoeft niet uit te leggen waarom je niet drinkt.
Inspiratie voor lekkere alcoholvrije drankjes vind je in ons artikel over gezonde alternatieven voor frisdrank. Merk je dat je drinkt om stress te dempen, lees dan ook ons artikel over stress begrijpen.
Om over na te denken
- Volgens de WHO bestaat er geen veilige hoeveelheid alcohol.
- Alcohol is een kankerverwekkende stof van groep 1 en veroorzaakt minstens zeven soorten kanker.
- Het ‘gezonde glaasje wijn’ is omstreden.
- Elke stap minder telt: begin met alcoholvrije dagen.