De voorkant van een verpakking is reclame. De achterkant is informatie. Wie leert om in een paar seconden de ingrediëntenlijst en de voedingswaardetabel te lezen, maakt in de supermarkt betere keuzes, zonder er een wetenschap van te maken.
Draai de verpakking om
‘Rijk aan vezels’, ‘bron van eiwitten’, ‘zonder toegevoegde suikers’, ‘natuurlijk’, ‘ambachtelijk’: de voorkant staat vol beloftes. Sommige claims zijn wettelijk vastgelegd, andere zijn vooral marketing. De echte informatie vind je op de achterkant. In de Europese Unie zijn de regels daarvoor vastgelegd in Verordening (EU) nr. 1169/2011 over voedselinformatie voor consumenten.
De ingrediëntenlijst in drie stappen
Kijk naar de volgorde
Ingrediënten staan in volgorde van gewicht: het eerste ingrediënt is het grootste. Staat suiker, room, boter of olie bovenaan, dan bevat het product daar veel van. Dat bevestigt ook de Britse NHS.
Tel de suikers
Suiker verstopt zich achter veel namen. Kom je er drie of vier tegen, dan tellen ze samen vaak flink op.
Let op de lengte
Een korte lijst met herkenbare ingrediënten is meestal een goed teken. Een lange lijst vol additieven wijst vaak op een sterk bewerkt product.
De voedingswaardetabel: kijk per 100 gram
Vergelijk producten altijd per 100 gram of 100 milliliter, niet per ‘portie’. Fabrikanten bepalen zelf hoe groot een portie is, en die is vaak kleiner dan wat je echt eet. De Britse NHS hanteert deze handige grenzen voor voeding (voor dranken gelden andere waarden):
| Per 100 g | Weinig | Veel |
|---|---|---|
| Vet | 3 g of minder | meer dan 17,5 g |
| Verzadigd vet | 1,5 g of minder | meer dan 5 g |
| Suikers | 5 g of minder | meer dan 22,5 g |
| Zout | 0,3 g of minder | meer dan 1,5 g |
Alles daartussen is ‘gemiddeld’. In het Verenigd Koninkrijk tonen sommige verpakkingen die waarden als verkeerslicht: groen, oranje en rood. Een product met vooral groen is de betere keuze.
De Nutri-Score
In België en Frankrijk zie je op veel verpakkingen de Nutri-Score: een letter van A tot E met een kleur van donkergroen tot donkeroranje. Volgens Santé publique France, dat het logo ontwikkelde, berekent de score per 100 gram de balans tussen gunstige elementen (vezels, eiwit, groenten, fruit en peulvruchten) en minder gunstige (energie, verzadigd vet, suikers, zout en zoetstoffen).
Claims ontcijferd
Je supermarkt-checklist
Score: 0 van 6
De vele namen van suiker vind je in ons artikel over suiker. Hoe je natrium omrekent naar zout, lees je bij zout. En waarom korte ingrediëntenlijsten vaak beter zijn, ontdek je in ultrabewerkt voedsel.
Houdbaarheidsdatum: THT of TGT?
Op verpakkingen vind je twee soorten data. Te gebruiken tot (TGT) staat op bederfelijke producten zoals vers vlees en vis: na die datum eet je het product beter niet meer op. Ten minste houdbaar tot (THT) zegt iets over de kwaliteit: na die datum is het product vaak nog prima eetbaar. Kijk, ruik en proef. Zo voorkom je dat je onnodig voedsel weggooit.
Let op de portiegrootte
Sommige verpakkingen tonen de voedingswaarde ook per portie. Handig, maar controleer hoe groot die portie is. Een zak chips van 150 gram kan per portie van 30 gram vermeld staan, terwijl je hem in de praktijk misschien in één avond leegeet. Reken dan even mee: vijf porties is vijf keer zoveel zout en vet.
In een notendop
- De achterkant van de verpakking vertelt het echte verhaal.
- Ingrediënten staan in volgorde van gewicht: het eerste is het grootste.
- Vergelijk per 100 gram. Meer dan 22,5 g suiker of 1,5 g zout per 100 g is veel.
- Gebruik de Nutri-Score om binnen een productcategorie te vergelijken.