Wanneer heb je voor het laatst écht geproefd wat je at? Niet tussen twee mails door, niet voor een scherm, niet staand aan het aanrecht. Mindful eten gaat over precies dat: met aandacht eten. Het klinkt eenvoudig, maar in ons drukke leven is het bijna een vergeten vaardigheid.
Wat is mindful eten?
Mindful eten komt voort uit mindfulness: bewust en zonder oordeel aandacht geven aan je gedachten, gevoelens en lichamelijke sensaties in het moment. Volgens de Nutrition Source van Harvard gebruik je bij mindful eten al je zintuigen om je eten volledig te ervaren. Dat kan meer dankbaarheid en meer plezier aan tafel opleveren. Het is uitdrukkelijk geen dieet: het moedigt je aan om je eetgewoonten niet te veroordelen.
Eet wanneer je eet. Proef wat je proeft. Stop wanneer je genoeg hebt.
Wat zegt het onderzoek?
Afgeleid eten, bijvoorbeeld tijdens het rijden of voor een scherm, wordt in verband gebracht met angst, overeten en gewichtstoename. Een overzicht van 68 studies, besproken door Harvard, vond dat mindful eten mensen trager liet eten en hielp om verzadiging beter op te merken. Het was het meest behulpzaam bij eetbuien en emotioneel eten.
Lichamelijke of emotionele honger?
Een kern van mindful eten is het onderscheid tussen echte, lichamelijke honger en emotionele honger. Harvard stelt voor om jezelf voor het eten een eenvoudige vraag te stellen: heb ik echt honger, of verveel ik me of ben ik gestrest? Heb je honger, eet dan. Is het verveling of stress, probeer dan iets anders: een wandeling, iemand bellen of een paar keer diep ademhalen.
Lichamelijke honger
- Bouwt geleidelijk op
- Je hebt zin in allerlei soorten eten
- Verdwijnt als je verzadigd bent
- Geen schuldgevoel achteraf
Emotionele honger
- Komt plots opzetten
- Je wil iets specifieks, vaak zoet of zout
- Je eet door, ook als je vol zit
- Vaak gevolgd door spijt
Een oefening: de rozijn
Een klassieke mindfulness-oefening die je in vijf minuten kan doen. Neem een rozijn, een stukje chocolade of een schijfje appel, en volg deze stappen:
Kijk
Bekijk het alsof je het nog nooit gezien hebt. Kleur, vorm, de manier waarop het licht weerkaatst.
Voel
Neem het tussen je vingers. Is het zacht, plakkerig, glad?
Ruik
Breng het naar je neus. Wat merk je? Krijg je al zin, loopt het water je in de mond?
Proef
Leg het op je tong zonder te kauwen. Kauw dan heel traag en merk hoe de smaak verandert.
Slik en blijf even
Volg het slikken en merk de nasmaak op. Hoe voel je je nu?
Tien tips voor elke dag
Vink aan wat je al doet, en kies één nieuwe gewoonte voor deze week:
Score: 0 van 10
Harvard raadt aan om te stoppen wanneer je ongeveer voor tachtig procent vol zit. Wie traag eet, merkt dat moment veel beter op. Rustig ademhalen helpt daarbij, en dat lees je in ons artikel over ademhaling.
Mindful eten in een druk leven
Je hoeft niet elke maaltijd in stilte en meditatie door te brengen. Begin met één maaltijd per dag, of zelfs alleen de eerste drie happen, waarin je echt aandacht geeft aan wat je eet. Merk je dat je vaak eet uit stress? Dan kan ons artikel over stress begrijpen je verder helpen. Eet je vaak tussendoor uit gewoonte, lees dan ook slim snacken.
Mindful eten met kinderen
Kinderen zijn van nature vaak goed in luisteren naar hun honger en verzadiging. Help hen dat te behouden door ze niet te verplichten hun bord leeg te eten, door samen aan tafel te eten zonder schermen en door eten niet als beloning of troost te gebruiken. Laat ze ruiken, voelen en proeven, en vraag eens wat ze opmerken. Zo wordt eten een ontdekking in plaats van een strijd.
Met aandacht
- Mindful eten betekent met al je zintuigen en zonder oordeel eten.
- Het helpt om trager te eten en verzadiging beter op te merken.
- Het is geen afslankmethode, maar een betere relatie met eten.
- Vraag je af: is dit lichamelijke of emotionele honger?