Gezond drinken

We denken vaak lang na over wat we eten, maar veel minder over wat we drinken. Toch kan je glas het verschil maken: tussen een dag vol energie of een namiddagdip, tussen een flinke portie suiker of geen enkele. In dit thema ontdek je wat er echt in je glas zit.

Waarom drinken zo belangrijk is

Je lichaam bestaat voor een groot deel uit water. Volgens de Nutrition Source van Harvard vervangt water het vocht dat je verliest via ademhaling, zweet en urine, en helpt het om je lichaamstemperatuur te regelen, je gewrichten soepel te houden en je spijsvertering te ondersteunen. Al bij een tekort van ongeveer 2 procent kan je last krijgen van vermoeidheid, verwardheid, geheugenproblemen of prikkelbaarheid.

Maar drinken is meer dan vocht. Dranken kunnen ook veel suiker, calorieën, cafeïne of alcohol leveren, zonder dat je er veel van merkt. Een blikje frisdrank verzadigt nauwelijks, terwijl het al snel zeven tot tien theelepels suiker bevat. Daarom loont het om bewust te kiezen.

De drankenpiramide

Een eenvoudige manier om naar je dranken te kijken: wat drink je dagelijks, wat met mate, en wat liever uitzonderlijk?

De Britse NHS raadt volwassenen aan om zes tot acht glazen vocht per dag te drinken, en meer bij warm weer, sport, zwangerschap of ziekte. Water, magere melk, thee en koffie tellen allemaal mee.

Vijf vragen om je glas te beoordelen

1. Zit er suiker in?

   Kijk op het etiket bij ‘waarvan suikers’. Bij frisdrank, ijsthee en sportdrank is dat vaak verrassend veel.

2. Zit er cafeïne in?

   Koffie, thee, cola en energiedrank: tel ze samen, zeker als je slecht slaapt.

3. Zit er alcohol in?

   Volgens de WHO bestaat er geen risicovrije hoeveelheid alcohol.

4. Verzadigt het?

   Vloeibare calorieën vullen slecht. Je eet er meestal niet minder door.

5. Kan ik het vervangen door water?

   Vaak wel, en dan win je het meest.

Het gezondste drankje is ook het goedkoopste: een glas kraantjeswater.

Ontdek de verschillende dranken

Van kraantjeswater tot matcha, van koffie tot alcohol: in de artikels hieronder zoomen we in op elke drank. Wat zegt het onderzoek, hoeveel is gezond, en waar moet je op letten? Een goed begin is ons artikel over hoeveel water je nodig hebt. Wil je minder suiker drinken, dan helpt gezonde alternatieven voor frisdrank je op weg.

Drinken voor kinderen

Kinderen leren hun drinkgewoonten thuis. De NHS raadt aan dat kinderen suikerrijke frisdranken, siropen en fruitdranken volledig vermijden. Water en melk zijn de beste dorstlessers. Zet een karaf water op tafel, geef een drinkbus mee naar school en geef zelf het goede voorbeeld. Wie als kind vooral water drinkt, neemt die gewoonte vaak mee in het volwassen leven.

Kleine gewoontes, groot verschil

• Ik drink een glas water bij het opstaan
• Er staat water op tafel bij elke maaltijd
• Ik neem een drinkbus mee als ik de deur uitga
• Ik drink mijn koffie of thee zonder suiker
• Frisdrank is bij mij een uitzondering
• Ik drink geen cafeïne meer na de namiddag
• Ik heb alcoholvrije dagen in de week

Score: 0 van 7

Cafeïne: de stille factor

Koffie, thee, cola, matcha en energiedrank: allemaal leveren ze cafeïne. Elk afzonderlijk lijkt het weinig, maar samen tellen ze op. Volgens EFSA is tot 400 mg cafeïne per dag, verspreid over de dag, veilig voor gezonde volwassenen, en tot 200 mg voor zwangere vrouwen. Ter vergelijking: een kop filterkoffie bevat gemiddeld zo’n 90 mg, een kop zwarte thee ongeveer 50 mg en een blikje cola ongeveer 40 mg. Slaap je slecht of voel je je vaak gejaagd? Kijk dan eens hoeveel cafeïne je op een dag binnenkrijgt, en vooral wanneer.

Alcohol: geen gewone drank

Alcohol is een apart verhaal. Het levert niet alleen calorieën, maar is ook een giftige en kankerverwekkende stof. De WHO stelt dat geen enkele vorm van alcoholgebruik risicovrij is. Dat betekent niet dat je nooit meer een glas mag drinken, maar wel dat minder altijd beter is. Een alcoholvrije dag, een alcoholvrij biertje of een mocktail zijn eenvoudige manieren om te minderen zonder het gezellige moment te missen.

Drinken bij warmte, sport en ziekte

Je vochtbehoefte schommelt. Bij warm weer, bij het sporten, bij koorts, braken of diarree verlies je extra vocht en heb je dus meer nodig. Ook zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, hebben extra vocht nodig, schrijft de NHS. Ouderen voelen minder snel dorst en drinken daarom best op vaste momenten. Twijfel je bij ziekte of iemand voldoende drinkt, zeker bij een baby, een jong kind of een oudere, neem dan contact op met de huisarts.

Bronnen

1. Harvard T.H. Chan – How much water do you need?
2. NHS – Water, drinks and hydration
3. Harvard T.H. Chan – Sugary drinks